MỐI LIÊN HỆ GIỮA HOẠT ĐỘNG VẬN ĐỘNG THEO NHẠC VÀ CẢM NHẬN HẠNH PHÚC THEO MÔ HÌNH PERMA CỦA HỌC SINH TRƯỜNG THPT CHUYÊN HÀ NỘI - AMSTERDAM

Cao Hà Khanh, Trịnh Phương Mai, Cao Hà Anh

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.23

| PDF

Nghiên cứu nhằm mô tả đặc điểm tham gia hoạt động vận động theo nhạc và xem xét mối liên hệ giữa các đặc điểm này với cảm nhận hạnh phúc theo mô hình PERMA của học sinh Trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội - Amsterdam. Nghiên cứu sử dụng thiết kế cắt ngang trên mẫu thuận tiện gồm 100 học sinh. Dữ liệu được thu thập bằng bảng hỏi về đặc điểm tham gia, trải nghiệm vận động theo nhạc và thang đo PERMA-Profiler; được phân tích bằng thống kê mô tả, tương quan Pearson và tương quan Spearman. Kết quả cho thấy điểm cảm nhận hạnh phúc tổng thể của học sinh đạt 6,88 trên thang điểm 10. Trong năm thành tố PERMA, Thành tựu có điểm trung bình cao nhất, còn Cảm xúc tích cực có điểm thấp nhất. Học sinh nhìn chung tự đánh giá tích cực về trải nghiệm vận động theo nhạc. Trước khi hiệu chỉnh cho kiểm định nhiều lần, tần suất tham gia có tương quan nghịch mức yếu với Cảm xúc tích cực, trong khi trải nghiệm tham gia có tương quan thuận mức yếu với Sự gắn kết. Tuy nhiên, sau hiệu chỉnh Holm đối với 18 phép kiểm định, không có mối tương quan nào còn đạt ý nghĩa thống kê. Kết quả cung cấp dữ liệu mô tả ban đầu nhưng chưa đủ để khẳng định mối liên hệ giữa đặc điểm tham gia hoạt động vận động theo nhạc và cảm nhận hạnh phúc. Các phát hiện cần được kiểm chứng bằng nghiên cứu có cỡ mẫu lớn hơn và thiết kế cho phép đánh giá sự thay đổi theo thời gian.

BIỆN PHÁP VÀ KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM PHÁT TRIỂN HÀNH VI TỰ CHĂM SÓC SỨC KHỎE TÂM THẦN CỦA CÔNG NHÂN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Võ Minh Thành, Đinh Phương Duy, Võ Thị Tường Vy - Trường Đại học Sư phạm Thành phố  Hồ Chí Minh.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.22

| PDF

Bài viết đề xuất các biện pháp phát triển hành vi tự chăm sóc sức khỏe tâm thần của công nhân và đánh giá chương trình tác động. Năm biện pháp gồm nâng cao nhận thức, hình thành thái độ tích cực, rèn luyện kỹ năng tự chăm sóc, ứng phó với stress và điều chỉnh cảm xúc và củng cố hỗ trợ xã hội. Kết quả khảo nghiệm trên 100 người cho thấy các biện pháp được đánh giá rất cao về tính cần thiết (ĐTB = 4,40; ĐLC = 0,11) và tính khả thi (ĐTB = 4,26; ĐLC = 0,10). Chương trình sáu chủ đề được triển khai theo thiết kế bán thực nghiệm với 120 công nhân, chia đều vào nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng. Sau tác động, nhóm thực nghiệm cải thiện nhiều hơn nhóm đối chứng về nhận thức, thái độ, hành động và chỉ số tổng hợp toàn thang (p < 0,001). Kết quả cho thấy chương trình chú trọng thực hành và hỗ trợ xã hội có thể góp phần phát triển hành vi tự chăm sóc sức khỏe tâm thần của công nhân.

MỐI QUAN HỆ GIỮA HÀNH VI KIỂM SOÁT TÂM LÝ CỦA CHA MẸ VÀ CĂNG THẲNG CỦA CON CÁI: VAI TRÒ ĐIỀU TIẾT CỦA ĐỒNG ĐIỆU CẢM XÚC

Đỗ Thị Trang - Viện Nghiên cứu và Phát triển sức khỏe tinh thần học đường.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.21

| PDF

Căng thẳng ở vị thành niên có thể chịu ảnh hưởng một phần từ yếu tố gia đình. Nghiên cứu này xem xét xem liệu sự kiểm soát tâm lý của cha mẹ có liên hệ với mức độ căng thẳng của vị thành niên hay không, đồng thời xem xét vai trò điều tiết của đồng điệu cảm xúc trong mối liên hệ này. Dữ liệu được thu thập từ các cặp cha/mẹ - con ở học sinh trường trung học cơ sở. Vị thành niên có độ tuổi trung bình là 13,2 (ĐLC = 0,82), trong đó 46,2% là nam và 51,9% là nữ. Cha mẹ có độ tuổi trung bình là 42,6 (ĐLC = 4,06), trong đó 13,3% là cha và 86,7% là mẹ. Vị thành niên hoàn thành tiểu thang đo Căng thẳng, trong khi cha mẹ báo cáo về kiểm soát tâm lý và đồng điệu cảm xúc. Mô hình điều tiết được ước lượng với việc kiểm soát tuổi và giới tính của vị thành niên. Kết quả cho thấy kiểm soát tâm lý có liên hệ thuận với căng thẳng trong khi đồng điệu cảm xúc có liên hệ nghịch với căng thẳng đồng thời, đồng điệu cảm xúc điều tiết một cách có ý nghĩa mối liên hệ giữa kiểm soát tâm lý và căng thẳng. Hàm ý can thiệp cũng đã được thảo luận trong bài báo này.

THỰC TRẠNG KỸ NĂNG THAM VẤN TÂM LÝ CỦA CÁN BỘ LÀM CÔNG TÁC TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Trần Quang Thái - Công ty TNHH INSPIRE LIFE.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.20

| PDF

Nghiên cứu nhằm khảo sát thực trạng kỹ năng tham vấn tâm lý của cán bộ tâm lý học đường tại các trường trung học phổ thông ở Thành phố Hồ Chí Minh. Khảo sát được thực hiện trên 75 cán bộ tâm lý học đường đang công tác tại các trường trung học phổ thông bằng phương pháp điều tra bằng bảng hỏi. Nội dung nghiên cứu tập trung vào sáu nhóm kỹ năng cơ bản gồm: kỹ năng thiết lập mối quan hệ, kỹ năng đặt câu hỏi, kỹ năng quan sát, kỹ năng lắng nghe, kỹ năng thấu hiểu và kỹ năng phản hồi. Dữ liệu được xử lý bằng các phương pháp thống kê mô tả thông qua điểm trung bình, độ lệch chuẩn và tỷ lệ phần trăm. Kết quả cho thấy kỹ năng tham vấn tâm lý của cán bộ tâm lý học đường được đánh giá ở mức khá (ĐTB = 2,86; ĐLC = 0,37). Trong số các kỹ năng, kỹ năng thiết lập mối quan hệ được đánh giá cao nhất (ĐTB = 3,06), tiếp đến là kỹ năng quan sát (ĐTB = 3,00) và kỹ năng đặt câu hỏi (ĐTB = 2,97). Kỹ năng phản hồi có điểm trung bình thấp nhất (ĐTB = 2,50), chỉ đạt ngưỡng trung bình. Kết quả nghiên cứu cho thấy đội ngũ cán bộ tâm lý học đường đã có khả năng vận dụng các kỹ năng tham vấn trong thực tiễn hỗ trợ học sinh, tuy nhiên vẫn còn những hạn chế nhất định ở các kỹ năng chuyên sâu như thấu hiểu và phản hồi. Từ kết quả nghiên cứu, bài báo đề xuất một số định hướng nhằm nâng cao năng lực tham vấn tâm lý cho cán bộ tâm lý học đường tại các trường trung học phổ thông.

VAI TRÒ TRUNG GIAN CỦA Ý ĐỊNH NGHỈ VIỆC GIỮA TECHNOSTRESS VÀ HÀI LÒNG CÔNG VIỆC Ở GIÁO VIÊN/CHUYÊN VIÊN CAN THIỆP TRẺ TỰ KỶ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Bùi Thị Thanh Huyền - Khoa Tâm lý học, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh; Công Ty TNHH Hỗ trợ can thiệp giáo dục An Lập. 
Trần Ngọc Hà Châu, Vũ Thị Thùy Linh - Khoa Tâm lý học, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.19

| PDF

Nghiên cứu này xem xét tác động của căng thẳng công nghệ đến sự hài lòng công việc của giáo viên và chuyên viên can thiệp trẻ rối loạn phổ tự kỷ tại Thành phố Hồ Chí Minh. Mô hình đề xuất kiểm định vai trò trung gian của ý định nghỉ việc và vai trò điều tiết của độ tuổi. Kết quả cho thấy căng thẳng công nghệ làm gia tăng ý định nghỉ việc, từ đó làm giảm sự hài lòng công việc. Ý định nghỉ việc đóng vai trò trung gian toàn phần trong mối quan hệ này. Ngoài ra, độ tuổi có tác động làm giảm ý định nghỉ việc và làm suy yếu ảnh hưởng của căng thẳng công nghệ. Nghiên cứu góp phần làm rõ cơ chế tâm lý trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục.

CẢM NHẬN HẠNH PHÚC Ở NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH TRẺ CÓ XU HƯỚNG TÍNH DỤC THIỂU SỐ TẠI VIỆT NAM

Nguyễn Thị Nguyệt - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.18

| PDF

Nghiên cứu khảo sát mức độ cảm nhận hạnh phúc theo MHC-SF - một cấu trúc đa chiều gồm hạnh phúc cảm xúc, tâm lý, xã hội và các yếu tố tâm lý - xã hội liên quan ở người trẻ có xu hướng tính dục thiểu số tại Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng thiết kế định lượng cắt ngang trên 439 người tham gia từ 18 đến 30 tuổi (M_age = 22,3; SD_age = 4,5), với dữ liệu được thu thập thông qua khảo sát trực tuyến ẩn danh. Các thang đo chuẩn hóa được sử dụng để đánh giá cảm nhận hạnh phúc, và các yếu tố tâm lý - xã hội liên quan đến cảm nhận hạnh phúc, gồm hỗ trợ xã hội, gắn kết cộng đồng, khả năng phục hồi tâm lý, phân biệt đối xử và sự tự kỳ thị. Kết quả cho thấy điểm trung bình cảm nhận hạnh phúc của người tham gia là 3,65 (ĐLC = 1,06). Trong ba thành phần cấu thành, hạnh phúc cảm xúc là mặt nổi trội nhất, tiếp theo là hạnh phúc tâm lý, trong khi hạnh phúc xã hội là mặt có mức độ thấp nhất. Phân tích dữ liệu cũng cho thấy cảm nhận hạnh phúc có liên hệ với một số yếu tố tâm lý - xã hội được khảo sát. Nghiên cứu góp phần bổ sung bằng chứng về sức khỏe tâm thần tích cực của người trẻ có xu hướng tính dục thiểu số tại Việt Nam, đồng thời gợi mở cơ sở cho các chương trình hỗ trợ và can thiệp phù hợp.

TIẾP CẬN TRẢI NGHIỆM TRONG DẠY HỌC VÀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC: NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN

Lê Thị Hằng, Lê Thị Duyên, Bùi Thị Thanh Diệu - Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.17

| PDF

Để có cơ sở đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong nhà trường trung học, bài báo tổng quan các công trình nghiên cứu trong nước và thế giới về vấn đề này. Dữ liệu được thu thập, tìm kiếm từ các nguồn như Google, Google Scholar, Web of Science, Psycinfo. Quá trình phân tích, chọn lọc được thực hiện theo quy trình đảm bảo tính khoa học. Kết quả cho thấy, tiếp cận trải nghiệm không chỉ là phương pháp dạy học mà còn là chiến lược tổ chức hoạt động nhằm giúp học sinh hoạt động chủ động, khám phá, trải nghiệm thực tế và vận dụng kiến thức vào các tình huống thực tiễn. Các nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết kế, tổ chức và đánh giá hiệu quả hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp dựa trên tư duy trải nghiệm, cũng như vai trò của giáo viên, nhà trường và các bên liên quan trong việc triển khai thành công hoạt động giáo dục này. Những phát hiện này cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chính sách, chương trình và giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện chương trình.

ĐẶC ĐIỂM GIAO TIẾP CỦA NGƯỜI CAO TUỔI TẠI TRUNG TÂM DƯỠNG LÃO Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Đặng Thị Đức Phương - Trường Cao đẳng Y tế Hà Nội.
Cao Xuân Liễu - Học viện Quản lý giáo dục.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.16

| PDF

Trong bối cảnh già hóa dân số tại Việt Nam, giao tiếp giữ vai trò quan trọng với sức khỏe tinh thần và khả năng thích ứng của người cao tuổi. Nghiên cứu phân tích đặc điểm giao tiếp của người cao tuổi tại các trung tâm dưỡng lão ở Hà Nội trên các phương diện nhu cầu, đối tượng, nội dung và hình thức giao tiếp; xem xét một số yếu tố liên quan đến hoạt động giao tiếp của họ. Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp, khảo sát 150 người cao tuổi tại các trung tâm dưỡng lão ở Hà Nội kết hợp phỏng vấn sâu. Kết quả cho thấy nhu cầu chia sẻ cảm xúc và được lắng nghe là nhu cầu giao tiếp nổi bật nhất. Người cao tuổi chủ yếu giao tiếp với bạn cùng trung tâm và nhân viên chăm sóc. Nội dung giao tiếp tập trung vào sức khỏe, đời sống và ký ức cá nhân; giao tiếp trực tiếp là hình thức phổ biến nhất. Sức khỏe, nhu cầu tâm lý, quan hệ xã hội, hoạt động tập thể và môi trường sống là các yếu tố liên quan đến hoạt động giao tiếp của họ.

MỐI QUAN HỆ GIỮA LO ÂU TOÁN HỌC VÀ TỰ ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC HỌC TOÁN CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ

Trần Hằng Ly - Trường Sư phạm, Trường Đại học Vinh.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.15

| PDF

Nghiên cứu nhằm mô tả mức độ lo âu toán học, phân tích mối quan hệ giữa lo âu toán học và tự đánh giá năng lực học Toán, đồng thời kiểm định vai trò dự báo của tự đánh giá năng lực học Toán đối với lo âu toán học chung ở học sinh trung học cơ sở. Nghiên cứu sử dụng thiết kế định lượng cắt ngang trên 525 học sinh trung học cơ sở tại tỉnh Nghệ An. Dữ liệu được thu thập bằng bảng hỏi tự báo cáo và phân tích bằng thống kê mô tả, tương quan Pearson, hồi quy tuyến tính. Kết quả cho thấy lo âu toán học của học sinh ở mức trung bình-khá; trong đó lo âu khái quát đối với môn Toán, lo âu trong quá trình giải toán và tính toán, và lo âu khi làm bài kiểm tra hoặc thi Toán có điểm trung bình cao hơn lo âu khi tham gia hoạt động học trên lớp. Mức tự đánh giá năng lực học Toán thấp hơn có tương quan có ý nghĩa với lo âu toán học chung và là yếu tố dự báo có ý nghĩa, giải thích 33,2% phương sai của lo âu toán học chung. Kết quả gợi ý cần xây dựng môi trường học Toán an toàn về mặt tâm lý, giảm áp lực đánh giá và tăng cường nhận thức tích cực về năng lực học Toán của học sinh.

CÁC CÁCH TIẾP CẬN LÝ THUYẾT TRONG THAM VẤN NHÓM CHO THANH THIẾU NIÊN CÓ CĂNG THẲNG TÂM LÝ

Lê Thị Thu Hiền - Viện Xã hội học và Tâm lý học.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.14

| PDF

Căng thẳng tâm lý là một trong những vấn đề sức khỏe tâm thần phổ biến ở thanh thiếu niên hiện nay. Tham vấn nhóm được xem là hình thức hỗ trợ phù hợp nhờ tận dụng sự hỗ trợ đồng đẳng và đáp ứng nhu cầu kết nối xã hội của thanh thiếu niên. Bài viết nhằm hệ thống hóa các lý thuyết tham vấn nhóm chủ đạo và phân tích khả năng ứng dụng đối với thanh thiếu niên có căng thẳng tâm lý. Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng quan tài liệu và phân tích lý thuyết. Kết quả cho thấy các tiếp cận như Nhận thức - Hành vi (CBT), Liệu pháp hành vi cảm xúc hợp lý (REBT), Liệu pháp ngắn hạn tập trung vào giải pháp (SFBT), Nhân văn - Hiện sinh, Gestalt và Tâm kịch đều có giá trị trong hỗ trợ giảm căng thẳng tâm lý. Trong đó, Nhận thức - Hành vi (CBT), Liệu pháp hành vi cảm xúc hợp lý (REBT) được đánh giá có tính ứng dụng cao trong môi trường học đường. Bài viết nhấn mạnh xu hướng tích hợp đa mô hình trong tham vấn nhóm cho thanh thiếu niên tại Việt Nam.

CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN KỸ NĂNG HUẤN LUYỆN CẢM XÚC CỦA CHA MẸ CHO TRẺ MẦM NON

Nguyễn Hữu Hạnh, Nguyễn Thị Nhân Ái - Trường Khoa học Giáo dục, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.13

| PDF

Nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố liên quan đến kỹ năng huấn luyện cảm xúc của cha mẹ trẻ mầm non. Khảo sát được thực hiện trên 389 cha mẹ có con đang học tại các trường mầm non ở Hà Nội bằng bảng hỏi. Các yếu tố được xem xét gồm khả năng quản lý cảm xúc của cha mẹ, gắn bó cha mẹ - con và phong cách nuôi dạy con. Dữ liệu được phân tích bằng thống kê mô tả, tương quan Pearson và hồi quy tuyến tính đa biến. Kết quả cho thấy khả năng quản lý cảm xúc, gắn bó cha mẹ - con và phong cách nuôi dạy dân chủ có khả năng dự báo tích cực đối với kỹ năng huấn luyện cảm xúc. Trong đó, gắn bó cha mẹ - con là yếu tố có hệ số quy chuẩn hóa lớn nhất, tiếp theo là khả năng quản lý cảm xúc của cha mẹ và phong cách dân chủ. Ngược lại, phong cách độc đoán và phong cách tự do không có đóng góp dự báo độc lập có ý nghĩa thống kê. Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ các yếu tố liên quan đến kỹ năng huấn luyện cảm xúc của cha mẹ và cung cấp cơ sở cho các chương trình hỗ trợ giáo dục cảm xúc trong gia đình.

THÁI ĐỘ CỦA SINH VIÊN KHI TRẢI NGHIỆM SỰ THA THỨ

Nguyễn Thị Thanh Huyền - Viện Xã hội học và Tâm lý học.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.12

| PDF

Nghiên cứu thái độ của sinh viên về trải nghiệm sự tha thứ. Với mẫu nghiên cứu thuận tiện gồm 188 sinh viên tại một số trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội. Kết quả cho thấy, các thái độ mà các em biểu hiện ra khi tha thứ cho người khác khá đa dạng và phong phú với nhóm thái độ tích cực chiếm ưu thế như vui vẻ, nhẹ nhàng, thoải mái, bình tĩnh, khoan dung… Tuy nhiên, vẫn xuất hiện các thái độ trung lập/né tránh hay tiêu cực như buồn chán, tức giận, không hợp tác, bình thường, không bộc lộ thái độ… Những thái độ này phản ánh đúng thực tiễn cuộc sống cũng như liên quan trực tiếp đến đời sống sức khỏe tinh thần của các em. Nghiên cứu góp phần làm rõ biểu hiện thái độ của sinh viên trong trải nghiệm tha thứ, đồng thời cung cấp cơ sở cho các hoạt động giáo dục và hỗ trợ tâm lý trong môi trường đại học hiện nay.

DÁM HÀNH ĐỘNG TRONG THỰC THI QUYỀN LỰC CÔNG - KẾT QUẢ TỪ MẪU KHẢO SÁT CÁN BỘ, CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC

Nguyễn Đình Phong - Khoa Chính trị và Quan hệ quốc tế, Học viện Chính trị khu vực II.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.11

| PDF

Bài viết nghiên cứu tâm lý dám hành động trong thực thi quyền lực công trên một mẫu 324 cán bộ, công chức, viên chức tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng do Học viện Chính trị khu vực II tổ chức năm 2026, trong đó phần lớn người tham gia công tác tại vùng Đông Nam Bộ. Nghiên cứu nhằm nhận diện mức độ dám hành động và xem xét mối liên hệ của môi trường công vụ được cảm nhận, cảm nhận về tổ chức và khả năng thực hiện công việc với dám hành động. Nghiên cứu sử dụng thang đo Likert 5 mức với 21 biến quan sát thuộc bốn nhóm: môi trường công vụ, cảm nhận về tổ chức, khả năng thực hiện công việc và dám hành động; kết hợp phỏng vấn sâu và xử lý dữ liệu bằng SPSS 27 qua Cronbach’s Alpha, thống kê mô tả, tương quan Pearson và hồi quy OLS. Kết quả trên mẫu khảo sát cho thấy dám hành động đạt mức khá (ĐTB = 3,78/5). Khả năng thực hiện công việc có hệ số dự báo mạnh nhất; môi trường công vụ được cảm nhận theo hướng thiên về an toàn và tránh rủi ro có hệ số hồi quy âm đối với dám hành động.

NHU CẦU VỀ ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC

Lê Thị Duyên, Nguyễn Thị Quý - Khoa Tâm lý - Giáo dục - Công tác xã hội, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.10

| PDF

Bài báo nghiên cứu thực trạng nhu cầu về đánh giá hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của học sinh trung học. Nghiên cứu được thực hiện trên 480 học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông tại một số tỉnh thành trên các khía cạnh của nhu cầu về đánh giá kết quả giáo dục hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp tại nhà trường như: Mức độ quan tâm đến các hoạt động đánh giá; Mức độ hài lòng đối với đánh giá kết quả; Thực trạng tổ chức hoạt động đánh giá; Nhu cầu về các hình thức, phương pháp và công cụ đánh giá. Kết quả nghiên cứu cho thấy học sinh quan tâm đến các yếu tố của đánh giá kết quả giáo dục, tuy nhiên mức độ hài lòng về đánh giá chưa cao. Việc xây dựng kế hoạch đánh giá nhà trường đã thực hiện tốt, tuy nhiên các trải nghiệm thực tiễn của học sinh trong thực hiện đánh giá chưa cao. Học sinh có nhu cầu cao với phương pháp đánh giá thông qua sản phẩm hoạt động và công cụ đánh giá bằng phiếu đánh giá theo tiêu chí. Kết quả này là cơ sở để các cơ sở giáo dục đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện đánh giá kết quả hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, từ đó nâng cao chất lượng hiệu quả thực hiện hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong các nhà trường hiện nay.

QUAN NIỆM CỦA NGƯỜI DÂN VỀ CHUẨN MỰC QUAN HỆ VỢ CHỒNG TRONG XÃ HỘI ĐƯƠNG ĐẠI

Hà Thị Minh Khương, Nguyễn Hà Đông - Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.9

| PDF

Nghiên cứu quan niệm của người dân về chuẩn mực quan hệ vợ chồng được thực hiện trên 1.823 người dân tại 6 tỉnh/thành ở Việt Nam trước khi sắp xếp sáp nhập. Kết quả nghiên cứu cho thấy các chuẩn mực về chung thủy, nghĩa tình, hòa thuận và bình đẳng trong quan hệ vợ chồng được người dân đánh giá rất cao. Điều này phản ánh sự đồng thuận rộng rãi của người dân đối với những giá trị cốt lõi của quan hệ vợ chồng. Dù phần lớn mọi người cùng chia sẻ các chuẩn mực này, nhưng cũng có một số khác biệt giữa các nhóm xã hội khác nhau. Sự tồn tại đồng thời của các quan niệm về chuẩn mực hôn nhân truyền thống và hiện đại phản ánh quá trình chuyển đổi và thích ứng của hệ giá trị hôn nhân trong bối cảnh xã hội đương đại, đồng thời thể hiện sự giao thoa giữa các giá trị hôn nhân truyền thống và hiện đại trong nhận thức của người dân.

SỰ CÔ ĐƠN ĐA CHIỀU VÀ SỨC KHỎE TÂM THẦN CỦA SINH VIÊN NĂM THỨ NHẤT: XEM XÉT VAI TRÒ CỦA KHẢ NĂNG THÍCH ỨNG

Nguyễn Thị Phương, Nguyễn Xuân Long, Nguyễn Thị Thắng, Đào Thị Diệu Linh, Nguyễn Thị Mai - Trường Đại học Ngoại Ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.8

| PDF

Nghiên cứu xem xét mối liên hệ giữa các thành phần của trải nghiệm cô đơn và sức khỏe tâm thần ở sinh viên năm thứ nhất, đồng thời kiểm định vai trò trung gian của khả năng thích ứng. Dữ liệu được thu thập từ 2.078 sinh viên tại một trường đại học ở Hà Nội bằng các thang đo về cô đơn, trầm cảm, lo âu, căng thẳng và khả năng thích ứng. Kết quả cho thấy sự cô lập cá nhân có mối liên hệ mạnh nhất với các biểu hiện trầm cảm, lo âu và căng thẳng. Kết nối quan hệ và kết nối tập thể nhìn chung có mối liên hệ ngược chiều với những biểu hiện này, song kết nối quan hệ không có ý nghĩa dự báo đối với lo âu trong mô hình hồi quy. Khả năng thích ứng có hiệu ứng trung gian có ý nghĩa thống kê, nhưng mức độ giải thích gián tiếp còn hạn chế. Những phát hiện này gợi ý cần quan tâm đến cảm giác cô lập, cơ hội kết nối xã hội và khả năng thích ứng của sinh viên trong giai đoạn chuyển tiếp vào đại học.

SƠ CỨU TÂM LÝ TRONG TRƯỜNG HỌC: TỪ TỔNG QUAN LÝ THUYẾT ĐẾN THỰC HÀNH VÀ ỨNG DỤNG TRONG CÔNG TÁC XÃ HỘI HỌC ĐƯỜNG

Lê Thị Lâm - Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.7

| PDF

Sơ cứu tâm lý (PFA) là khung hỗ trợ ban đầu cho trẻ em và thanh thiếu niên trong khủng hoảng, thiên tai hay sang chấn. Tuy nhiên, việc tích hợp PFA vào hệ thống sức khỏe tâm thần học đường tại các nước đang phát triển vẫn còn phân tán, thiếu khung lý luận rõ ràng. Phương pháp: Bài viết sử dụng phương pháp tổng quan tường thuật để hệ thống hóa cơ sở lý luận, nguyên tắc thực hành và bằng chứng thực nghiệm liên quan đến PFA học đường. Kết quả: PFA là mô hình hỗ trợ phi lâm sàng, tập trung vào an toàn, ổn định cảm xúc và kết nối xã hội, đóng vai trò cầu nối giữa ứng phó khẩn cấp và can thiệp chuyên sâu. Do tính linh hoạt và dựa trên mối quan hệ, việc đánh giá hiệu quả của PFA còn gặp nhiều thách thức. Bàn luận: Bài viết thảo luận vai trò của công tác xã hội học đường trong triển khai PFA thuộc hệ thống hỗ trợ đa tầng, đồng thời đề xuất hàm ý về đào tạo, phát triển chính sách tại Việt Nam.

NHẬN THỨC VỀ ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TẠI TỈNH SƠN LA

Nguyễn Thị Hoa Mai - Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.6

| PDF

Nghiên cứu nhằm mô tả nhận thức và một số biểu hiện định hướng nghề nghiệp của học sinh trung học phổ thông tại tỉnh Sơn La. Nghiên cứu sử dụng thiết kế khảo sát cắt ngang, tiếp cận mô tả định lượng trên 366 học sinh lớp 10 - 12 tại bốn trường trung học phổ thông. Dữ liệu được thu thập bằng bảng hỏi và phân tích bằng thống kê mô tả. Kết quả cho thấy 97,2% học sinh đánh giá định hướng nghề nghiệp là quan trọng hoặc rất quan trọng, nhưng chỉ 23,0% đã xác định rõ ngành học và có kế hoạch cụ thể; 62,3% đã có định hướng nhưng còn phân vân. Đam mê, sở thích là căn cứ lựa chọn ngành, nghề phổ biến nhất (77,6%), tiếp đến là sự phù hợp với năng lực học tập (38,3%); các căn cứ liên quan đến cơ hội việc làm được lựa chọn với tỷ lệ thấp hơn. Internet (66,5%), gia đình (61,5%) và mạng xã hội (56,9%) là những nguồn thông tin nghề nghiệp được học sinh sử dụng phổ biến nhất. Kết quả cho thấy việc nhận thức được tầm quan trọng của định hướng nghề nghiệp chưa đồng nghĩa với việc học sinh đã hình thành lựa chọn nghề nghiệp rõ ràng và cụ thể hóa lựa chọn đó thành kế hoạch. Nghiên cứu gợi mở sự cần thiết tăng cường hỗ trợ học sinh nhận diện sở thích và năng lực, tìm kiếm và đánh giá thông tin nghề nghiệp, tiếp cận trải nghiệm nghề và từng bước xây dựng kế hoạch nghề nghiệp phù hợp.

THỰC TRẠNG LO ÂU HỌC ĐƯỜNG Ở SINH VIÊN

Vũ Ngọc Hà, Đỗ Phương Linh - Học viện Quản lý giáo dục.
Hà Ngọc Linh - Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.5

| PDF

Nghiên cứu được thực hiện nhằm khảo sát thực trạng lo âu học đường ở sinh viên tại Hà Nội, tập trung phân tích các biểu hiện của lo âu trên nhiều phương diện và sự khác biệt về mức độ lo âu theo một số đặc điểm nhân khẩu học. Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi trên 468 sinh viên với phương pháp phỏng vấn sâu bán cấu trúc đối với 5 sinh viên nhằm làm rõ hơn trải nghiệm chủ quan của người học về lo âu học đường. Kết quả nghiên cứu cho thấy lo âu học đường xuất hiện ở mức tương đối cao trên cả ba khía cạnh gồm lo âu thi cử, lo âu học tập và lo âu trong hoạt động học tập. Trong đó, lo âu thi cử là biểu hiện nổi bật nhất. Kết quả phân tích sự khác biệt cho thấy mức độ lo âu học đường có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê ở một số khía cạnh theo năm học và cơ sở đào tạo. Những phát hiện này góp phần bổ sung bằng chứng thực nghiệm về đặc điểm biểu hiện và các yếu tố liên quan đến lo âu học đường ở sinh viên, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chương trình hỗ trợ tâm lý, nâng cao năng lực ứng phó với căng thẳng và thúc đẩy sức khỏe tinh thần trong môi trường giáo dục đại học.

ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ CHƯƠNG TRÌNH PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIÁO DỤC CẢM XÚC - XÃ HỘI CHO GIÁO VIÊN MẦM NON TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM Ở VIỆT NAM

Hoàng Thế Hải - Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.4

| PDF

Nghiên cứu này tổng quan một số chương trình/can thiệp phát triển năng lực và thực hành hỗ trợ giáo dục cảm xúc - xã hội (SEL) của giáo viên trong giáo dục mầm non và giáo dục trẻ nhỏ, nhằm rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Trên cơ sở tổng quan tài liệu quốc tế theo hướng hệ thống hóa kết hợp phân tích nội dung và so sánh đối chiếu 7 chương trình/can thiệp theo các phương diện: mục tiêu, nội dung, hình thức triển khai, đối tượng tham gia và kết quả thực nghiệm. Kết quả cho thấy các chương trình có trọng tâm khác nhau nhưng nhìn chung đều chú ý đến vai trò của giáo viên trong việc xây dựng môi trường lớp học, nâng cao chất lượng tương tác giáo viên - trẻ và hỗ trợ sự phát triển xã hội - cảm xúc, hành vi của trẻ. Các nghiên cứu được tổng quan ghi nhận những kết quả tích cực ở một số phương diện liên quan đến thực hành của giáo viên, chất lượng tương tác giáo viên - trẻ và kết quả xã hội - cảm xúc, hành vi của trẻ; tuy nhiên, loại kết quả và mức độ bằng chứng khác nhau giữa các chương trình. Từ đó, nghiên cứu đề xuất một số bài học kinh nghiệm cho việc xây dựng và triển khai chương trình phát triển năng lực SEL cho giáo viên mầm non tại Việt Nam.

THỰC TRẠNG THAM GIA HOẠT ĐỘNG HƯỚNG NGHIỆP VÀ PHÂN LUỒNG DO NHÀ TRƯỜNG TỔ CHỨC CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Nguyễn Đức Sơn, Lê Minh Nguyệt, Trần Thị Hà - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.2

| PDF

Nghiên cứu được tiến hành trên nhóm khách thể 554 học sinh lớp 9 của 38 trường thuộc các phường/xã trên địa bàn Hà Nội, bằng phương pháp bảng hỏi, nhằm xác định nguyện vọng, mức độ tiếp nhận và tham gia của học sinh vào các hoạt động hướng nghiệp và phân luồng do nhà trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội tổ chức. Các kết quả khảo sát cho thấy tuyệt đại đa số học sinh lớp 9 có nguyện vọng học tiếp trung học phổ thông. Số học sinh có nguyện vọng học xong về nhà sản xuất hoặc đi học nghề chiếm tỷ lệ rất nhỏ. Thực trạng này phổ biến đối với cả học sinh nội thành và ngoại thành. Các chỉ số về mức độ tham gia các hoạt động và cảm nhận sự cần thiết triển khai các hoạt động đó của học sinh thấp; cảm nhận về sự bổ ích của các hoạt động đó tuy có cao hơn chút ít, nhưng không có ý nghĩa thống kê và cả ba chỉ số này có tương quan thuận với nhau. Điều này chứng tỏ sự tiếp nhận và tham gia của học sinh hoạt vào hoạt động hướng nghiệp và phân luồng do nhà trường tổ chức chưa chủ động, chưa cao. Đây chính là cơ sở để nhà trường đổi mới nội dung, hình thức các hoạt động hướng nghiệp và phân luồng học sinh, qua đó nâng cao hiệu quả của công tác này của trường trung học cơ sở.

PHẢN GIÁ TRỊ VÔ KỶ LUẬT: THỰC TRẠNG VÀ SỰ KHÁC BIỆT THEO GIỚI TÍNH, NGHỀ NGHIỆP

Vũ Dũng - Hội Tâm lý học Việt Nam

https://doi.org/10.66270/vap26.v14.n4.1

| PDF

Nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng phản giá trị vô kỷ luật ở Việt Nam và sự khác biệt theo giới tính, nghề nghiệp. Khảo sát được thực hiện trên 2.000 người tại năm tỉnh, thành phố bằng thang đo gồm tám biến quan sát, kết hợp với 100 cuộc phỏng vấn sâu. Kết quả cho thấy phản giá trị vô kỷ luật nhìn chung ở mức thấp (ĐTB = 2,02; ĐLC = 0,70). Các biểu hiện nổi bật là hành động theo cảm tính và đặt sự thuận tiện cá nhân cao hơn yêu cầu tuân thủ quy định. Nam giới có điểm cao hơn nữ giới ở một số hành vi cụ thể, song mức độ khác biệt nhỏ. Học sinh, sinh viên có điểm cao hơn các nhóm nghề nghiệp khác ở nhiều biểu hiện. Kết quả cung cấp cơ sở cho việc tăng cường giáo dục tự kỷ luật, khả năng điều chỉnh cảm xúc, trách nhiệm xã hội và văn hóa tuân thủ.