Chính sách liêm chính khoa học & đạo đức xuất bản

CHÍNH SÁCH LIÊM CHÍNH KHOA HỌC VÀ ĐẠO ĐỨC XUẤT BẢN TẠI TẠP CHÍ TÂM LÝ HỌC VIỆT NAM

I. Nguyên tắc chung

Tạp chí Tâm lý học Việt Nam cam kết tuân thủ các chuẩn mực cao nhất về liêm chính khoa học, đạo đức nghiên cứu và minh bạch trong xuất bản học thuật.

Tạp chí không chấp nhận và sẽ xử lý nghiêm mọi hành vi:

Đạo văn, tự đạo văn, xuất bản trùng lặp.
Gian lận khoa học, bao gồm bịa đặt, làm sai lệch hoặc thao túng dữ liệu nghiên cứu.
Sử dụng dữ liệu giả, dữ liệu không có nguồn gốc hoặc không thể kiểm chứng.
Trích dẫn sai lệch, trích dẫn không trung thực hoặc thao túng trích dẫn.
Vi phạm bản quyền tác giả và các quyền liên quan.
Không khai báo hoặc che giấu xung đột lợi ích.

II. Chính sách chống đạo văn và trích dẫn sai lệch

1. Kiểm tra đạo văn và trích dẫn

Tất cả các bản thảo gửi đến Tạp chí đều có thể được kiểm tra bằng các phần mềm kiểm tra mức độ trùng lặp và đạo văn chuyên dụng.

Kết quả kiểm tra là căn cứ quan trọng để đánh giá tính trung thực học thuật của bản thảo, kết hợp với việc xem xét:

Bối cảnh khoa học của nội dung trùng lặp.
Cách thức trích dẫn nguồn.
Tính hợp lệ của tài liệu tham khảo.

2. Các hành vi bị coi là đạo văn hoặc trích dẫn sai lệch

Các hành vi sau được coi là vi phạm nghiêm trọng:

Sao chép nguyên văn hoặc diễn đạt lại nội dung của công trình khác mà không trích dẫn nguồn.
Sao chép ý tưởng, lập luận, cấu trúc bài viết, bảng biểu, hình ảnh, thang đo nghiên cứu mà không ghi rõ nguồn.
Tự đạo văn: tái sử dụng đáng kể nội dung đã công bố trước đó mà không khai báo.
Xuất bản trùng lặp hoặc phân tách không hợp lý kết quả nghiên cứu.
Trích dẫn sai nội dung, sai kết luận của tài liệu gốc.
Trích dẫn nguồn không tồn tại hoặc không thể kiểm chứng.
Trích dẫn có hệ thống các tài liệu không liên quan nhằm hợp thức hóa kết luận hoặc thao túng trích dẫn.

3. Phương án xử lý vi phạm

3.1. Đối với bản thảo đang trong quá trình xét duyệt

Tùy theo mức độ vi phạm, Tạp chí áp dụng các biện pháp sau:

a) Vi phạm nhẹ
(sai sót kỹ thuật, thiếu trích dẫn đơn lẻ, không mang tính hệ thống)

Yêu cầu tác giả chỉnh sửa, bổ sung hoặc hiệu chỉnh trích dẫn.
Chỉ tiếp tục xét duyệt khi bản thảo đạt yêu cầu.

b) Vi phạm trung bình
(trích dẫn sai lệch nội dung, tự đạo văn một phần)

Tạm dừng quy trình phản biện.
Yêu cầu tác giả giải trình bằng văn bản.
Ban Biên tập quyết định cho phép chỉnh sửa hoặc từ chối bản thảo.

c) Vi phạm nghiêm trọng
(đạo văn có hệ thống, thao túng trích dẫn)

Từ chối bản thảo.
Có thể áp dụng biện pháp hạn chế gửi bài trong thời hạn nhất định.

3.2. Đối với bài báo đã xuất bản

Khi phát hiện vi phạm sau xuất bản, Tạp chí áp dụng một trong các biện pháp sau:

Đính chính: khi sai sót không làm thay đổi bản chất khoa học của nghiên cứu.
Thông báo quan ngại: khi có nghi ngờ nghiêm trọng nhưng chưa đủ căn cứ kết luận.
Rút bài: khi nội dung nghiên cứu không còn đáng tin cậy do đạo văn, trích dẫn sai lệch có hệ thống hoặc gian lận khoa học.

Thông báo đính chính hoặc rút bài được công bố công khai, nêu rõ lý do và liên kết với bài báo gốc.

III. Chính sách xử lý gian lận khoa học và dữ liệu giả

Tạp chí Tâm lý học Việt Nam không chấp nhận bất kỳ hành vi gian lận khoa học nào, bao gồm nhưng không giới hạn ở các hành vi sau:

Bịa đặt dữ liệu: tạo ra dữ liệu, kết quả nghiên cứu không có thật.
Làm sai lệch dữ liệu: chỉnh sửa, loại bỏ, thêm bớt dữ liệu nhằm làm thay đổi kết quả nghiên cứu.
Thao túng phân tích hoặc hình ảnh: can thiệp vào xử lý số liệu, hình ảnh nghiên cứu làm sai lệch bản chất khoa học.
Không cung cấp được dữ liệu gốc hoặc tài liệu chứng minh khi được yêu cầu xác minh hợp lý.

1. Quy trình xử lý

Khi phát hiện hoặc nhận được phản ánh về dấu hiệu gian lận khoa học:

Ban Biên tập tiến hành xem xét sơ bộ và có thể yêu cầu tác giả cung cấp dữ liệu gốc, công cụ nghiên cứu, hồ sơ phân tích liên quan.
Trường hợp cần thiết, Tạp chí có thể tham vấn phản biện hoặc chuyên gia độc lập.
Trong thời gian xác minh, Tạp chí có quyền tạm dừng xét duyệt hoặc xem xét áp dụng biện pháp “Thông báo quan ngại”.

2. Biện pháp xử lý

Tùy theo mức độ và tính chất vi phạm, Tạp chí có thể áp dụng một hoặc nhiều biện pháp sau:

Từ chối bản thảo hoặc rút bài đã xuất bản.
Công bố thông báo đính chính, thông báo quan ngại hoặc rút bài.
Thông báo đến cơ quan, tổ chức chủ quản hoặc đơn vị nghiên cứu liên quan trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng.

IV. Chính sách xử lý xung đột lợi ích

1. Khái niệm

Xung đột lợi ích là các mối quan hệ tài chính, nghề nghiệp, cá nhân hoặc học thuật có khả năng ảnh hưởng, hoặc bị coi là có khả năng ảnh hưởng, đến tính khách quan của nghiên cứu, quá trình phản biện hoặc quyết định biên tập.

2. Nghĩa vụ khai báo

Tác giả có trách nhiệm khai báo đầy đủ mọi xung đột lợi ích liên quan đến nghiên cứu tại thời điểm nộp bản thảo, bao gồm: nguồn tài trợ, quan hệ công tác, lợi ích tài chính, quan hệ cá nhân hoặc học thuật.
Phản biện phải từ chối tham gia phản biện nếu tồn tại xung đột lợi ích có thể ảnh hưởng đến tính khách quan.
Biên tập viên có xung đột lợi ích phải rút khỏi quá trình xử lý bản thảo và chuyển giao cho biên tập viên khác.

3. Xử lý vi phạm

Việc không khai báo hoặc khai báo không trung thực xung đột lợi ích có thể dẫn đến:

Từ chối bản thảo hoặc yêu cầu chỉnh sửa, bổ sung khai báo.
Công bố đính chính hoặc rút bài trong trường hợp vi phạm được phát hiện sau khi xuất bản.

V. Chính sách bản quyền xuất bản

1. Cam kết của tác giả

Khi gửi bản thảo đến Tạp chí Tâm lý học Việt Nam, tác giả cam kết rằng:

Bài báo là công trình nghiên cứu gốc, chưa từng công bố và không đồng thời gửi đăng ở nơi khác.
Nội dung bài báo không vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan và các quy định pháp luật hiện hành.
Tác giả có quyền sử dụng hợp pháp đối với mọi tài liệu, dữ liệu, hình ảnh, bảng biểu, công cụ nghiên cứu của bên thứ ba được sử dụng trong bài viết.

2. Quyền và phạm vi xuất bản

Sau khi bài báo được chấp nhận đăng, tác giả đồng ý cho Tạp chí:

Quyền xuất bản, lưu trữ, phổ biến và số hóa bài báo dưới các hình thức in ấn và điện tử.
Quyền sử dụng bài báo cho mục đích lưu trữ học thuật, cấp mã định danh, trích dẫn và chỉ mục hóa theo thông lệ xuất bản khoa học.

Tác giả được quyền sử dụng lại bài báo của mình cho mục đích học thuật, giảng dạy và nghiên cứu cá nhân, với điều kiện ghi rõ nguồn xuất bản ban đầu tại Tạp chí.

3. Xử lý vi phạm bản quyền

Các bản thảo hoặc bài báo vi phạm bản quyền sẽ bị từ chối hoặc rút bài. Trong trường hợp cần thiết, Tạp chí có quyền phối hợp và thông báo đến các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền theo quy định pháp luật.

VI. Tiếp nhận phản ánh và điều khoản thi hành

1. Tạp chí tiếp nhận các phản ánh liên quan đến vi phạm đạo đức xuất bản thông qua các kênh chính thức.

2. Mọi phản ánh được xem xét nghiêm túc, khách quan và bảo đảm tính bảo mật theo quy định.

3. Chính sách này có hiệu lực kể từ số 4 năm 2026 và được áp dụng đối với tất cả các bài báo gửi đăng trên Tạp chí Tâm lý học Việt Nam.

4. Mọi sửa đổi, bổ sung (nếu có) sẽ được Tạp chí Tâm lý học Việt Nam thông báo công khai trước khi áp dụng.

TỔNG BIÊN TẬP

TẠP CHÍ TÂM LÝ HỌC VIỆT NAM