CĂNG THẲNG CÔNG NGHỆ VÀ Ý ĐỊNH TẠM NGƯNG SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI: VAI TRÒ TRUNG GIAN CỦA MỆT MỎI MẠNG XÃ HỘI Ở NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH TRẺ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Toàn văn: PDF

Ngày nhận bài:  03-02-2026
Ngày xuất bản:  30-04-2026
Tiêu đề: CĂNG THẲNG CÔNG NGHỆ VÀ Ý ĐỊNH TẠM NGƯNG SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI: VAI TRÒ TRUNG GIAN CỦA MỆT MỎI MẠNG XÃ HỘI Ở NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH TRẺ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Lượt xem 119	Downloads 40

Tóm tắt

Ý định tạm ngưng sử dụng mạng xã hội (digital detox intention) ở người trưởng thành trẻ có thể được xem như một phản ứng tâm lý – hành vi nhằm giảm áp lực từ môi trường số. Tuy nhiên, cơ chế tâm lý nền tảng của ý định này vẫn chưa được làm rõ. Dựa trên khung Stressor-Strain-Outcome (SSO), nghiên cứu kiểm định vai trò trung gian của mệt mỏi mạng xã hội trong mối liên hệ giữa căng thẳng công nghệ và ý định tạm ngưng sử dụng. Dữ liệu được thu thập từ 363 người trưởng thành trẻ tại Thành phố Hồ Chí Minh (ĐTB = 21,0; ĐLC = 2,1) bằng thiết kế khảo sát cắt ngang. Phân tích trung gian được thực hiện bằng PROCESS Macro Model 4 trên SPSS với bootstrapping 5.000 mẫu lặp lại và khoảng tin cậy 95%. Kết quả cho thấy căng thẳng công nghệ dự báo có ý nghĩa mệt mỏi mạng xã hội (a = 0,456; p < 0,001), và mệt mỏi mạng xã hội tiếp tục dự báo ý định tạm ngưng sử dụng (b = 0,580; p < 0,001). Hiệu ứng gián tiếp có ý nghĩa (0,264; 95% CI [0,194; 0,336]), chiếm 31,4% tổng hiệu ứng. Tuy nhiên, hiệu ứng trực tiếp vẫn còn ý nghĩa (c’ = 0,577; p < 0,001), cho thấy trung gian riêng phần. Như vậy, mệt mỏi mạng xã hội là cơ chế tâm lý quan trọng nhưng không phải duy nhất kết nối căng thẳng công nghệ với ý định tạm ngưng sử dụng. Kết quả gợi ý rằng ngoài mệt mỏi, các yếu tố khác như nhận thức về hiệu suất hay lo âu bảo mật cũng có thể góp phần vào quá trình này. Do đó, can thiệp nên đồng thời nhắm đến giảm mệt mỏi và củng cố chiến lược thích nghi công nghệ rộng hơn.

Từ khóa: Căng thẳng công nghệ; Mệt mỏi mạng xã hội; Tạm ngưng sử dụng; Người trưởng thành trẻ; Thành phố Hồ Chí Minh.