Lâm Văn Minh¹,², Vũ Thị Khánh Linh¹
¹Trường Đại học Sư phạm Hà Nội; ²Bệnh viện Chợ Rẫy.
| Ngày nhận bài: 31-12-2025 | |
| Ngày xuất bản: 30-06-2026 | |
| Tiêu đề: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ LO ÂU TRẠNG THÁI Ở NGƯỜI NHÀ CHĂM SÓC BỆNH NHÂN MẮC BỆNH MẠN TÍNH | |
|
Lượt xem 45 |
Downloads 16 |
Trong bối cảnh già hóa dân số và gia tăng các bệnh mạn tính, người nhà chăm sóc bệnh nhân ngày càng giữ vai trò quan trọng trong hỗ trợ điều trị và chăm sóc lâu dài cho người bệnh. Tuy nhiên, quá trình chăm sóc kéo dài trong điều kiện bất định cũng khiến họ dễ xuất hiện các phản ứng tâm lý tiêu cực, trong đó lo âu là hiện tượng phổ biến. Bài viết này thực hiện tổng quan tường thuật nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận và các bằng chứng thực chứng về lo âu trạng thái ở người nhà chăm sóc bệnh nhân mắc bệnh mạn tính. Tài liệu được tìm kiếm trên PubMed và Google Scholar trong giai đoạn 2016 - 2026; đồng thời, một số tài liệu nền tảng trước năm 2016 được sử dụng bổ sung để làm rõ khái niệm và cơ sở lý thuyết. Tổng cộng có 23 tài liệu đủ điều kiện được đưa vào phân tích, tổng hợp theo các chủ đề: khái niệm lo âu trạng thái, bối cảnh hình thành lo âu ở người chăm sóc, biểu hiện chủ yếu, các yếu tố liên quan và khung lý thuyết giải thích. Kết quả cho thấy lo âu trạng thái ở người nhà chăm sóc là phản ứng cảm xúc mang tính tình huống, xuất hiện khi cá nhân đánh giá hoàn cảnh chăm sóc là đe dọa hoặc vượt quá nguồn lực ứng phó của bản thân. Trạng thái này biểu hiện trên ba phương diện chính: sinh lý, nhận thức - cảm xúc và hành vi. Các yếu tố thường liên quan đến mức độ lo âu gồm gánh nặng chăm sóc chủ quan, thời gian chăm sóc, hỗ trợ xã hội và niềm tin vào khả năng của bản thân. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất tiếp cận lo âu ở người nhà chăm sóc như một trạng thái tâm lý dao động theo bối cảnh chăm sóc, cần được sàng lọc sớm và hỗ trợ phù hợp trong thực hành lâm sàng.
Từ khóa: Lo âu trạng thái; Người nhà chăm sóc; Bệnh mạn tính; Gánh nặng chăm sóc; Tổng quan tường thuật.
